Verfügbare Informationen zu "MUNZUR VADİSİ: TÜM İNSANLIĞIN ORTAK KÜLTÜREL MİRASIDIR"
Qualität des Beitrags: Beteiligte Poster: dersim Forum: DERSİM-ZAZA ARŞİVİ Forenbeschreibung: Dersim-Zaza Platformu aus dem Unterforum: BENDİ: BARAJLAR Antworten: 1 Forum gestartet am: Dienstag 05.12.2006 Sprache: türkisch Link zum Originaltopic: MUNZUR VADİSİ: TÜM İNSANLIĞIN ORTAK KÜLTÜREL MİRASIDIR Letzte Antwort: vor 14 Jahren, 9 Monaten, 12 Tagen, 1 Stunde, 23 Minuten
Alle Beiträge und Antworten zu "MUNZUR VADİSİ: TÜM İNSANLIĞIN ORTAK KÜLTÜREL MİRASIDIR"
Re: MUNZUR VADİSİ: TÜM İNSANLIĞIN ORTAK KÜLTÜREL MİRASIDIR
dersim -MUNZUR VADİSİ: TÜM İNSANLIĞIN ORTAK KÜLTÜREL MİRASIDIR
MUNZUR VADİSİ: TÜM İNSANLIĞIN ORTAK KÜLTÜREL MİRASIDIR (*)
İsmail ONARLI
Tarihi Dersim; yukarı Fırat havzası ile 4 ili ve 6 ilinde belirli yörelerini içine alan geniş bir coğrafyadır. Şimdi ise sadece Tunceli ili ile anılır olmuştur. Dersim'in Munzur dağları ve çağlayan suyu kutsanmış; Munzur Baba adıyla kutsiyet kazanmıştır. Munzur Dağı bir "Pantheonu"dur. Sıra dağlar üzerinde onlarca "yatır ve zigurat" vardır. Munzur'un suyu kutsaldır: Suyuna ekmeğini banıp yemek, topraklarını öpmek, ağaçların kamgalarından ilaç yapmak; her derde devadır. Tunceli kurtuluş günü olmayan tek kentimizdir. Tunceli'yi dört dağ içinde Hak saklamıştır. Bu nedenle, bütün acı, özlemler, sevda, hüzün türküleri ve ağıtları Munzur ile birlikte yakılmıştır. Arınmak içinde Munzur Suyu'nda çimerek "sim paklığı"nda olmak gerekmektedir ki, tüm acılar o dem yok olsun.
Munzur Pantheonu'nun baş kudretli gücü 'Hızır'dır. Ak sakallı, yaşlı ve bozat atlı olarak tanımlanan Hızır, dara (zora) düşünlerin ve çaresizlerin en büyük yardımcısıdır. Yörede zaman zaman Hızır ile karşılaşıp yoldaş olduklarını ya da düşünde gördüğünü söyleyenlerin anlatımına göre; Hızır için zaman ve mekân kavramı yoktur. Dilediği an dilediği yerde olabilir. Hep ak sakallı bir ihtiyardır ama, yüzyıllardır zora düşenlerin yardımına bozatı ile koşmaktadır. Buna rağmen, o hep güçlü, atak ve hızlıdır. Pantheonun diğer kutsal uluları; Baba Mansur, Şeyh Hasan, Düzgün Baba (Şah Haydar), Kureyş (Seyyid Mahmud Hayrani),Üryan Hızır, Munzur Baba, Ağucan, Şıh Delil Berhecan, Şeyh Ahmet, Sultan Seyyid, Sultan Baba, Sarı Saltuk , Seyyid Koca Süleyman, Seyyid Gabani, Şıh Hüsamettin Aseli ve Derviş Cemal olarak sayabiliriz... Munzur Pantheonunda her ne kadar çoğunlukta erkek ulular görüyorsak da, ulu kadın olarak Ana Fatma'yı bu zatların dışında tutamayız. Fatma Ana; Anadolu'nun bereket, bolluk ve zürriyet Ana Tanrıçası Kybele'le özdeşleşmiş olarak varlığını Dersim'de sürdürmektedir. Ayrıca yörede Abdal Musa kültü de yaygındır. Tunceli'nde çok kültlü ve çok kültürlü bir sosyal ve toplumsal yapı vardır. Bu durum yaşam biçimine de ikâme edilerek tasavvuf un "Vahdet-i Vücud anlayışı" na bağlanmıştır. Bu inanç daha da ileri giderek; : Panthéist bir yapıya dönüşmüştür. "Panthéism" anlayışı saf ve özdeş doğa tanrıcılığı ile; evrendeki ve doğadaki görünen ve görünmeyen her şey Allah'ın bir vechesi olarak, "vahdet-i mevcud" nazariyesi ile Çevrebilmi" (écologie)'yle örtüşür hale gelmiştir. Dersim insanında ki bu inanç; toprağı, suyu, hayvanları, yeşili koruma ve kollama anlamına gelmektedir. Bu nedenle de Munzur Vadisi yöre inanç ve geleneğinde çok önemli bir yer tutmaktadır.
Tarihi seyir sürecine baktığımız da; Munzur Gözeleri ve Munzur Gölü çevresinde de Nevruz kutlamaları, şölenleri ve cem törenleri olurmuş; Munzur Baba aşkına. 7-8 Asırlık Meşe ve Ceviz ağaçlarının altında toplu eğlenceler, şenlikleri, etkinlikler düzenlenirmiş. Şah İsmail; Munzur gözelerine gelip suyundan içmiş, gölünde yunmuş-yıkanmış arınmış, tarikat abdesti almış. Munzur Baba'ya koç tığlamış, "Türkmen Safavi Kızılbaş Devleti" kurmak için yardım dilemiş. 2,5-3 Mt. Yüksekliğinde "Hilal" şeklinde taş duvardan; Munzur Baba yitip "Hakk ile Hak olduğu" yere "düşek" yaptırmış. Şeyh Hasan ve Derşim Aşiretleri burada Şah İsmail'e ikrâr verip, nasip alarak; O'nun yoluna serlerini (başlarını) koymuşlar. Şah İsmail'e; kırk çatal boynuzlu Geyik kurban etmişler, Ür Keklik'li pilav ve kırmızı alabalık ikram etmişler. Cem ve semah eylemişler. Şah İsmail her yıl buraya "Çerağ Akçesi" gönderirmiş. Munzur Gözeleri ve Gölü kutsaldır. Buradan Ağaç kesmek, suyunu kirletmek günahtır. Ağaç kesenlerin ve gölü kirletenlerin kestikleri kurbanları yenmez ve düşkün ilan edilirler. Munzur'un "Kırk Gözesi" için dualar edilir, dilekler tutulur, adaklar adanır. Mumlar yakılır, ulu kayaların pus yanlarına, dede cemlerde "çerağ uyandırır" gülbanklarla Munzur Abdal pir aşkına... Böyle anlatırlar Munzur yöresinde ve Ovacık köylerinde ki yaşlı Dedeler ve Kocalar huşu içinde "Munzur Menkıbesi"ni ve kerâmetlerini aşk ile....
Eşsiz doğa güzellikleri ve bitki örtüsüyle Munzur Vadisi bir Hak vergisidir. Munzur Vadisi , vahşi doğası ile yalçın dağlar, derin vadilerle örülü, bir beldedir. Munzur Irmağı Ovacık yöresinde, Munzur Dağları'nın eteklerinden kaynar. Önce Ovacık düzlüğünden, sonra kendi adını taşıyan derin ve dolambaçlı bir vadiden geçerek Keban Baraj Gölü'ne ulaşır. Munzur mecrasına başka çaylar, dereler karışır. Suyu pırıl pırıl, durudur, alabalık oynaşır. Çevresi sık ve gür ormanlarla, 1500 türe ulaşan zengin bir bitki örtüsüyle kaplıdır. Bu ormanlarda çok sayıda yaban domuzu, ayı, kurt, tilki, tavşan, sansar, keklik gibi yabani hayvanlar ve yalçın kayalıklarda yaban keçisi vardır. Munzur vadisi yaklaşık 80 kilometre uzunluğunda bir doğa harikasıdır. Bu nedenle vadi "ulusal park" ve sit alanı olarak ilan edilmiştir.
Bu makalemi; Kemal Burkay çağrısı ile Yaşar Seymen'in 7.8.2001 tarihli Cumhuriyet gazetesi'nde çıkan Munzur Festivaliyle ilgili yazıları üzerine kaleme aldım ve bu yazılardan da yararlandım.Kemal Burkay'ın 03. Eylül 2001 tarihli Aleviler Formu'daki "Munzur Vadisi'ni Kurtaralım !" ve 8 baraj yapılmasın çağrısına ideolojik yaklaşmasını reddederek bizde bu çağrısına iştirak ediyoruz.
Munzur dağıyla, sularıyla, yaylasıyla, vadisiyle yalnız Türkiye ve bölge halkının bir değeri değil, aynı zamanda tüm dünyamızın bir nadide doğal güzelliğidir. Bu eşsiz güzelliği ve doğa harikasının özgün yapısını, inanç ve kültürünü korumak: Başta yöre halkının olmakla beraber, tüm Türk halkının ve uluslararası bir kuruluş olan UNESCO'nunda görevleri arasındadır. Munzur Vadisi'ni korumak için hepimiz sorumluluk duyarak üstümüze düşen görevi yerine getirmeliyiz !
Munzur Vadisi; kültür ve tarihimizin önemli bir mirasıdır. Yöneticilerimiz, önyargıdan, önkabulden ve taraflılıktan arınarak; Munzur Vadisi'ne sahip çıkmalıdır. Bu güne dek, Devlet Yöneticiliğinin en güzel somut örneğini "Tümgeneral Dursun BAK" göstermiştir. Diğer yöneticilerinde bu kıymetli paşamızı örnek almalarını dilerim.
Tunceli; on bin yıllık mitolojilerin, çıplak güneşin, arı-duru suların, babacan dağların, ana kucağı vadilerin coğrafyasıdır. İki yıldır yapılan "Munzur kültür ve doğa festivali" olumlu bir adım olmasına karşın; kültür boyutuna derinlik kazandırmak ve prestijli festivaller arasına katmak içinde hep beraber seferber olmalıyız....
TARİHSEL SORUMLULUK DUYAN BİR ALEVİ OLARAK ŞU ÇAĞRIYI YAPMAK DA GÖREVLERİM ARASINDADIR:
Munzur Vadisi Alevi inanç tarihi kadar geçmişten kalan Hıristiyan manastırları gibi değerli arkeolojik tarihi eserleri barındırmaktadır. Birileri Munzur üzerinde inşa etmeyi planladığı sekiz barajla, sözde elektrik enerjisi elde etme adına, bu güzelim vadiyi tümden ortadan kaldırmaya hazırlanıyor. Bu, doğaya, tarihe ve insana karşı yeni ve büyük bir cinayet olacaktır.
Özgün Alevi inanç ve kültürünü korumak ve baraj inşaatını engellemek için: Başta UNESCO olmak üzere tüm uluslararası kurumlar ve kuruluşlar üzerlerine düşen görevleri yapmalıdır. Bu kurumlar Alevi Örütlerince acilen harekete geçirilmelidir.
-Kutsal Alevi Doğa Pantheonu olan Munzur Vadisi'ni kurtarmak için; tüm Alevi Dernek, Vakıf ve dergâhları ile Demokratik Sivil Toplum Kuruluşlar ve Çevreci Örgütler harekete geçmelidir. Hepimiz sorumluluk duyarak üstümüze düşen görevi yerine getirmeliyiz ! ...
· İsmail ONARLI: "MUNZUR VADİSİ: TÜM İNSANLIĞIN ORTAK KÜLTÜREL MİRASIDIR" Dünya Gazetesi, 21 Kasım 2001, Tunceli Bölge Eki, Sayı:39 s.4
http://home.teleport.ch/pulur/barajlar/munzur%20vadisi.html
Mit folgendem Code, können Sie den Beitrag ganz bequem auf ihrer Homepage verlinken
Weitere Beiträge aus dem Forum DERSİM-ZAZA ARŞİVİ
PÜLÜMÜR GECESI - gepostet von dersim am Dienstag 05.06.2007
Veyva Wusivê Ale Koyî - gepostet von dersim am Dienstag 31.07.2007
Ähnliche Beiträge wie "MUNZUR VADİSİ: TÜM İNSANLIĞIN ORTAK KÜLTÜREL MİRASIDIR"
Avatarbewertung - Assiaro (Samstag 14.01.2006)
Avatarbewertung - Donchess (Sonntag 03.12.2006)
Avatarbewertung - escape (Freitag 11.05.2007)
Avatarbewertung - Flower (Montag 20.08.2007)
Avatarbewertung - Timo (Samstag 13.10.2007)
Avatarbewertung - tascha (Mittwoch 08.11.2006)
Avatarbewertung - Administrator (Donnerstag 25.05.2006)
Avatarbewertung - Hollywood Princess (Samstag 06.10.2007)
Avatarbewertung - Mirokan del Nabucco (Donnerstag 01.06.2006)
Avatarbewertung - Luna (Sonntag 13.08.2006)
