DERSİM-ZAZA ARŞİVİ

[dersim]

KILAMİ: ŞİİRLER







KIRMANCİYE




Kırmanciye, Kırmanciye

Kırmanciye ma rê ro biye,
Wumıd biye, esq biye,
Welat biye, zon biye
Kırmanciye ma rê kamiye biye.

Kırmanciye, Kırmanciye

Kırmanciye, kamiya ma biye
Çımanê ma de fer biye,
Kıla zerrê ma biye,
Kırmanciye ma rê çêf biye

Kırmanciye, Kırmanciye

Kırmanciye ma rê raştiye biye,
Roştiye biye, haştiye biye
Zerra mawa bele de biye
Kırmanciye ma rê zerreweşiye biye

Kırmanciye, Kırmanciye

Kırmanciye ma rê çê biye,
Çê de sıtare biye,
Sıtara zerrê ma biye,
Kırmanciye, zagonê ma biye

Kırmanciye, Kırmanciye

Kırmanciye ma rê têsele biye,
Xecele biye, merdene biye,
Mesele biye, mezele biye,
Kırmanciye ma rê wes biye

Kırmanciye, Kırmanciye

Kırmanciye ma rê biya hesrete,
Kerda tomete, biya tomete
Endi bêrê ra xo hometa Kırmanciye
Ma binê destanê sarê teveri meke!

M. Tornêğeyali, Gağan 2005




http://f25.parsimony.net/forum62148/messages/23155.htm

[Advertisment]

[dersim]

KIRMANCİYE ¹







KIRMANCİYE




Kırmanciye ruhumuzdu
Umut idi, aşk idi
Vatan idi, dil idi
Kırmanciye, kimliğimiz idi.

Kırmanciye, kimliğimizdi
Gözümüzün feri idi
İçimizin ısısı idi
Kırmanciye, bizde keyifti.

Kırmanciye, bizde doğruluktu
Aydınlıktı, barıştı
Kalbimizin içinde idi
Karmanciye, bizde içtenlikti.

Kırmanciye, evimizdi
Evimizin direği idi
İçimizin dayanağı idi
Kırmanciye, töremizdi.

Kırmanciye, tesellimizdi
Uğraşımızdı, ölümümüzdü
Meselemizdi, mezarımızdı
Kırmanciye, bize şirin idi.

Kırmanciye, bize hasret oldu
Ayıplandı, utanıldı
Artık kendine gel Kırmanciye ruhu
Bizi el aleme mahküm etme

Türkçe² çevirisi: Çele 2006

M. Tornêğeyali

¹Kırmanciye: Kırmanclık yani Zazalık kimliğine tekabül eder. Dersim ve çevresindekiler Zazaca (Kırmanciki) olan ana dillerinde kendilerine Kırmanc, konuştukları dile Kırmanciki ve kimliklerine de Kırmanciye derler. Bu kavramlar sırasıya Zaza (Kırmanc), Zazaca (Kırmanciki) ve Zazalık (Kırmanciye) anlamlarına gelir. Yani Kırmanciye, tıpkı Kürtlük veya Türklük gibi aidiyeti yani ulusal, etniksel kimliği ifade eder. Almanca’da bunun karşılığı Zazatum demektir. Tıpkı Deuschtum (Almanlık) veya Türkentum (Türklük) gibi. Zazaca nakaratta, insana hoş gelen bu kavram, Türkçe karşılığında oldukça yavan hatta sıkıcı olmaktadır. Bu bakımdan nakaratı, Türkçeye çevirmedim. Ayrıca kelime özel isim olduğundan, olduğu gibi yani Kırmanciye olarak söylenmesinde yarar var.

²Zazacadan Türkçeye çeviri birebir çeviri değildir. Birebir anlamı vermeye kalkışırsanız, oldukça anlamsız bir şey karşınıza çıkabilir. Onun için çeviride Türkçe karşılıklar yaklaşık olarak verilmiştir denebilir. Ama bu durum Türkçe telaffuzu hoş kıldığı gibi anlamlı da kılmaktadır.




http://f25.parsimony.net/forum62148/messages/23221.htm

[dersim]

EZ PULEMORİYÊ RA ALİ HEYDER



Ez
Pulemoriyê ra Ali Heyder
Seydu kiştivi piyê mı, zaf rew
Seweta zu mayına
Sura, lenge.
Zu maa mı mende,
Zu ki ez.
Namê maa mı: Gulistane biye,
Hama Ana Gule vajina koanê ma de,
Maa mı ra.
Maa mı Gule,
Suku ra teyna Pulemoriye diye, zu raê
Çık bi, çınayre bi mı virri ra şi
Xalê mı ra pia ameyve Pulemoriye.

Çialu vırastene zanena, Maa mı Gule
Aspor biyaene zanena,
Esqê Yimam Caferi re duway kena
Duzgın Bavay re qurvan wuad kena.
Duzgın Bavay re qurvan wuad kena khe
Lazê xo Ali Heyder xo bıxelesno,
Ra xeleşiyo ni kou ra, bıxeleşiyo
Wendene, nusnaene bımuso Ali Heyder
Zon bımuso
Çêverê dugeli de ca bicê ro.

Maa mı Gule çheke estene zanena
Duway kerdene zanena,
Yimam Wuşêni, Sey Rızayi
Dırveta Qerqesune ron ra dax kerdene,
Lazê xo dıma berbaene,
Zanena, Ana Gule.
Tırki nêzanena, zon nêzanena...


Wuadê ma mı guretivi
Hawt serri de biyu, qurfüne yi kou ra
Ravêri Pulemoriye de, dıma Elejiz de mı wendive
Sayiya nalbend Ali ra.
Mektevo vıren, mektevo werten, vajime
Tenê herey, tenê rew
Mı xo lise de di.
Seveta sarrê huşkêna mı ra bi,
Ya ki zovina sevev ra bi, reê bi
Çêyê nalbend Ali ra erjüne tever.
Xundê raanê kou, zor amê hire serri lise,
Pulemeriyê ra Ali Heyderi rê,
Peydena Anqara.


Mı postali boya kerdi, qezeteyi roti
Hamaleni kerde, Anqara de, hal de
Wo taw
Şiyu fakulta, wertê şêfiliye de
Çı kar khe mı di, gurine khe
Wastena maa mı bê ro hurêndi
Pulemoriye, maa xo, xo virr ra nêkerde hama
Zonê yi kou, mı kerd xo virri ra

Tam hawt serri vêrdive ra, mı maa xo nêdive
Maa xo Gule
Qurvan wuad kerdive Duzgın bavay re khe
Lazê xo Ali Heyder bıwano.
Sa biyu xo ve xo,
Mı va “wastena ma mı biye”
Mı wast khe
Yi kou, yi dewu, maa xuya kokıme bıvini.

Ez Pulemoriyê ra Ali Heyder
Wendis u nustis zanon, gıravate giredaene zanon
Suke de fetelayis zanon
Mektevo werten, lise qedena
Fakulta Huquki xelesna
Pulemoriyê ra Ali Heyderu ez.

Eke bıwaji bonu hakim
Namê mıletê Tırki ra qeraru danu, hetê qanuni ra
Kurşi de cubeanê şiaenê yaxe belekunu konu pay
Eke bıwaji bonu savci, bonu awkat.

Ez Pulemoriyê ra Ali Heyder
Lazê Ana Gule Ali Heyderu ez
Destanê xo bidê mı koê ma
Destanê xo bıdê mı Elejiz, Mamekiye, Bingol
Huqukdar Ali Heyder yeno
Ana Gule, nun u ron ra tedarık bıvine
Pulemoriye ra Ali Heyder yeno
Lazê to yeno, Ana Gule...


Mı telgrafê ğunt nalbend Ali rê
Xevere bırusno, müjda maa mı Gule do
Xısım u derezau rê,
Qomi rê, pêrune rê, xevere bırusno.
Der u ciran, pil u qız
Bonê zerri bi pırr, ser de şi
Cêniyu haylemeye nave pıra
Vırendiya haylemi de maa mı
Berbayi, berbayi, berbayi...


Bive pirmotıkın riyê maa mı
Destê xo bive pirmotıkın
Mı phaçi kerdi
Destê pirmotıkıne khe thamarê xo biye khewe,
Destê maa xo Gule.

-Nasılsın, eyi misin Ana?
Maa mı motê riyê mı biyê, vınıte
Ezı ki qaytê riyê daê biyu,
Ma hurdeminê ra veng u vaz nêvejino.

Ez Pulemeriyê ra Ali Heyder
Ez ezayê hakimeni Ali Heyder
Ez ezayê savciyeni Ali Heyder
Ez ezayê awkateni Ali Heyder
Ez lazê Ana Gule Ali Heyder
Ez huqukê Roma zanonu,
“Zilyetlik, vazülyetlik, müruruzaman,
Temerrüt, şifa hakkı, irtifak hakkı”
Serri khe ravê rê serru ra
Qe jüye mı virri ra nêsona
Ez Lazê Ana Gule Ali Heyder
Mı zonê maa xo kerd xo virri ra
Maa mı zonê mı nêzanena.
Jê dı lalu
Qaytê riyê jüvini beme, vındeme
Selaaaam sıma rê bo,
Sıma maê ve laji ra jüvini ra cêra kerdi
Selam sıma rê bo...

Nustoğ: Şemsi Belli
Çarnaoğ: M. Tornêğeyali
Nisane 2006

-------------------------------------0--------------------------------------

¹. Çıme: Şiirlerin Diliyle Dersim, Özgün E.Bulut Nusnoğ: Şemsi Belli, Anayaso, Doğu Anadolu Şiirleri

². Na kılame hetê mı ra ameyve çarnaene u Pêserokê Dersimi, Amora hireyine de vejiyayvi. (Dersim, sayı:3/Haziran 1996). Nıka mı newe de kerde raste.

³. Kıtavê Ali Kayay “Dersim Tarihi” de, “Dersim de Zazaki Dili İle Örnek Bir Şiir” nuşiyo. (Ali Kaya, Dersim Tarihi, Can yayınları, 1999/sf:50-58). Hama çime u çarnaoğ beli nêkerdo, nênusno.

4. Na kılame, hetê P. Sodıri ra ki çariya zonê ma. (Ware-2).







http://f25.parsimony.net/forum62148/messages/23449.htm